آیا حق اختراع از طرح‌های مد حمایت می‌کند؟

آفریده‌های فکری مد اختراع محسوب می‌شوند؟

طرح‌های مد و لباس باید چه ویژگی‌هایی داشته‌باشند تا اختراع به شمار آیند؟

حق اختراع به‌عنوان یکی از شاخه‌های رژیم حقوق مالکیت صنعتی تحت شرایطی از نوآوری‌ها حمایت می‌کند. در ماده (1) قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 آمده « اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد است که برای اولین بار فرآیند یا فرآورده‌ای خاص را ارائه می‌کند و مشکلی را در یک حرفه، فن، فناوری، صنعت و مانند آنها حل می‌نماید. و در ماده 2 نیز اختراعی را قابل ثبت دانسته که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد. بنابراین، «جدیدبودن» یکی از ویژگی‌هایی است که نوآوری یا فناوری باید داشته باشد تا اختراع محسوب شود.

 «جدیدبودن» یعنی آنچه در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد. بنابراین، چون طراحان مد و لباس در آفرینش آفریده‌های فکری مد از طرح‌های مد پیشین الهام می‌گیرند، بیشتر طرح‌های ایشان نمی‌تواند اختراع به‌شمار ‌آید. تقریباً اختراع یک لباس کاملاً نو و غیر بدیهی غیرممکن به نظر می‌رسد. البته، درصورتی که این آثار فکری و هنری واجد چنین شرطی باشند با جمع شرایط قانونی دیگر اختراع و قابل حمایت با این قانون هستند که با مشاوره می‌توان این مهم را تشخیص داد. 

یکی دیگر از شرایطی که باید در برخورداری از حق اختراع به‌آن اشاره کرد ثبت اختراع است. چنانکه بند (الف) ماده (5) از قانون یادشده حقوق اختراع ثبت شده را منحصراً متعلق به مخترع دانسته ثبت اختراع برای برخوردای از حقوق مترتب برآن تکلیف قانونی است. 

Dr. Leila Aalikhani​